(Live recording of semi-improvised score for Sergei Parajanov’s Sayat Nova.)
«Neydi, hangi niteliklerdi sizi bu
filmlerde şaşırtan?” diye sorarsanız, şöyle yanıt verebiliriz: Sözgelimi, Suram
Kalesi Destanı’nda (ki bu yapıtın ortağı Dodo Abaşidze’dir), Paradjanov’un
sanatının kesinlikle el değmemiş ve kirlenmemiş bir dünyaya ait olduğu
görülüyor. Film, mucizevi bir biçimde, tarihi gerçeklikten masala geçiyor. Bu
filme başdöndürücü güzelliğini veren, başka hiçbir sinemacıda görmediğimiz,
yalnızca Paradjanov’a has, bir zanaatçı sabrı ve dikkatiyle filme kaydedilen,
mekanların ve tarihin o sonsuz büyüklük duygusu. Yönetmende yanıp tutuşan
tezhip sanatı aşkı (Tezhip: A. Ar. L esk. Yaldız sürme, yaldızlama. 2. Süsleme,
bezeme). Tarihi tablonun etinde, çizip yarma işlemi ve çıplak bakış keskinliği.
İşte, filmin her planına sinir kolları dağıtan o epik kösnüllük, o
heyecana bağlı dalgalanış bundan dolayıdır.»
Mustafa Irgat *
